Po kolizji jachtów sternik ma obowiązek natychmiast zadbać o bezpieczeństwo ludzi, zabezpieczyć jednostkę przed dalszym zagrożeniem i podjąć działania wynikające z przepisów. Najważniejsze są: udzielenie pomocy, ograniczenie skutków wypadku, ustalenie faktów i właściwe zawiadomienie służb, jeśli sytuacja tego wymaga.
Jakie są podstawowe obowiązki sternika po kolizji?
Sternik odpowiada za jacht i załogę niezależnie od tego, kto zawinił. Po zderzeniu albo kontakcie burt obowiązki są takie same na wodach śródlądowych i morskich.
- Udzielenie pomocy ludziom na własnym i obcym jachcie, jeżeli jest to możliwe bez narażania bezpieczeństwa.
- Zapobieganie dalszym uszkodzeniom i wtórnej kolizji.
- Pozostanie na miejscu zdarzenia, o ile nie zagraża to bezpieczeństwu.
- Wymiana danych jednostek i sterników.
- Zawiadomienie służb, gdy są ranni, ofiary śmiertelne, poważne uszkodzenia lub zagrożenie środowiska.
Co zrobić w pierwszych minutach po zderzeniu?
Pierwsze działania decydują o bezpieczeństwie ludzi i sprzętu. Nie zaczyna się od ustalania winy.
- Silnik na luz lub stop, jeśli pracuje, aby nie pogłębić uszkodzeń.
- Ocena stanu załogi – czy ktoś wpadł do wody, jest ranny lub w szoku.
- Kontrola kadłuba – sprawdzenie przecieków, szczególnie przy linii wody i w okolicy stewy.
- Zabezpieczenie miejsca – odsunięcie się od toru wodnego, opuszczenie żagli, postawienie kotwicy, jeśli dryf jest niebezpieczny.
Jeżeli do wnętrza dostaje się woda, priorytetem jest uszczelnienie przecieku i praca pomp. Dokumentowanie zdarzenia ma niższy priorytet.
Kiedy i jak udzielać pomocy innemu jachtowi?
Pomoc należy zaoferować zawsze, gdy ktoś może jej potrzebować. Dotyczy to także sytuacji, gdy uważasz się za poszkodowanego.
- Rzucenie koła ratunkowego lub podanie bosaka osobie za burtą.
- Holowanie tylko wtedy, gdy masz odpowiedni sprzęt i warunki na to pozwalają.
- Przy poważnych obrażeniach – wezwanie pomocy przez radio lub telefon, niezwłocznie.
Na wodach morskich obowiązują zasady udzielania pomocy wynikające z COLREG i konwencji SOLAS – brak pomocy bez uzasadnionej przyczyny jest naruszeniem przepisów.
Czy należy wzywać służby po każdej kolizji?
Nie każda kolizja wymaga interwencji służb, ale są sytuacje, w których jest to obowiązkowe.
- Są ranni lub ofiary śmiertelne.
- Uszkodzenia zagrażają zatonięciem lub bezpieczeństwu żeglugi.
- Doszło do zanieczyszczenia wody paliwem lub olejem.
- Kolizja miała miejsce na torze wodnym lub w śluzie.
Na śródlądziu zawiadamia się policję wodną lub administrację akwenu, na morzu – VTS, kapitanat portu lub Morską Służbę Poszukiwania i Ratownictwa.
Jakie dane należy ustalić i zabezpieczyć?
Po opanowaniu sytuacji warto zebrać informacje, które będą potrzebne przy zgłoszeniu szkody lub postępowaniu administracyjnym.
- Nazwy i porty macierzyste jachtów.
- Dane sterników – imię, nazwisko, numer patentu.
- Numer polisy OC, jeśli jest posiadana.
- Czas, miejsce i warunki pogodowe.
Zdjęcia uszkodzeń i pozycji jednostek są pomocne, ale wykonuje się je tylko wtedy, gdy nie wpływa to na bezpieczeństwo.
Jak postępować, gdy jacht nie nadaje się do dalszej żeglugi?
Decyzja zależy od skali uszkodzeń i warunków.
- Przy niewielkich uszkodzeniach – przejście do najbliższego bezpiecznego portu.
- Przy poważnych – wezwanie holownika lub pomocy ratowniczej.
- Jeżeli istnieje ryzyko zatonięcia – ewakuacja załogi i zabezpieczenie dokumentów.
Sternik nie powinien kontynuować rejsu, jeśli jacht utracił szczelność, sprawność steru lub możliwość bezpiecznego manewrowania.
Czego nie robić po kolizji?
- Nie oddalać się z miejsca zdarzenia bez uzasadnionej przyczyny.
- Nie zaczynać sporów o winę na wodzie.
- Nie bagatelizować drobnych przecieków lub pęknięć.
- Nie podejmować ryzykownych manewrów w celu „ucieczki” z toru wodnego.
Spokojne, rzeczowe działanie sternika po kolizji ogranicza straty i ma kluczowe znaczenie przy późniejszej ocenie zdarzenia przez służby i ubezpieczyciela.
